Karl Marx (1818-1883), Friedrich Engels (1820-1895): Bilimsel sosyalizmin kurucuları. Komünist Parti Manifestosu, kırk yılı bulan dostluklarında birlikte pek çok esere imza atan Marx ve Engels’in kuşkusuz en çarpıcı çalışmalarından biridir. Ateşli retoriği, keskin ve derine işleyen mecazlarıyla Manifesto, burjuva sınıfının tarihsel ve devrimci rolünün hakkını teslim ederek söze başlar fakat eleştirel bakış ilerledikçe burjuvazinin toplumsal ve ahlaki kodları, siyasi riyakârlıkları ve kültürel koflukları sert bir ironiyle ifşa edilir. Yalnızca siyasi değil, edebî de olan bu ifşa yoğunlaştıkça bambaşka bir hakikat de gün yüzüne çıkar: Burjuvazi iktisaden ve siyaseten yükselirken kendisini yıkacak güçleri de dünya sahnesine taşımış, kendi “mezar kazıcılarını”, proletaryayı da yaratmak zorunda kalmıştır. Ezenler ve ezilenler arasındaki çetin ve henüz nihayete ermemiş bir mücadelenin öznesi olarak proletarya, toplumsal ve bireysel kurtuluşun habercisidir. Marx ve Engels’e göre “demokrasi mücadelesini kazanmakla” mükellef olan proletarya, egemen sınıfların gadrine uğrayan, adı sanı anılmayan, baskı altında tutulan tüm toplumsal kesimlerin de özgürleşme teminatıdır.
